//////

Archive for Październik 2013

NAJCIEKAWSZY W CZACHACH

Do najciekawszych w Czechach należy jednak zbudowany w latach 1348—1365, dla króla Karola IV, zamek Karlstejn niedaleko Pragi. Położony w górzystej i pokrytej lasami okolicy, składa się zsolidnych, najeżonych blankami murów, wznoszących się po zboczu, potężnego czworobocznego donżonu, budowli mieszkal­nych i kaplicy, rozmieszczonych w kilku poziomach, odpowied­nio do rzeźby terenu. Strome daszki i wieżyczki przydają dodat­kowego uroku temu pięknemu obiektowi.  Podobny po­łożeniem zamek Kost, z XIV i XV w. (restaurowany w XIX w. i w roku 1952), odznacza się z kolei większą zwartością bryty i masywnością murów . Spośród słowackich zamków średniowiecznych godny uwagi jest piękny zespół warowny w Trenczynie, malowniczo położony na skalistym wzniesieniu, górującym nad miastem u stóp wzgórza.

WĘGIERSKIE BUDOWLE OBRONNE

  1. Z węgierskich budowli obronnych doby średniowiecza zacho­wało się niewiele przykładów, a i to jedynie w postaci mniej lub bardziej czytelnych ruin. Długo utrzymywał się tu zwyczaj bu­dowy wież obronno-mieszkalnych oraz zamków, których podsta­wowym elementem obronnym był donżon. Z chwilą pojawienia się artylerii — przebudowywane i umacniane — pełniły one na­dal swe funkcje obronne. Między innymi zbudowana w XIII w. masywna, kwadratowa w planie wieża obronna w Sarospatak, w XVI stuleciu uległa modernizacji. Przykładami obszerniejszych założeń obronnych, zamków z donżonami i basztami, były m. in. Leka (gdzie zamek powstał w końcu XII i w pierwszej połowie XIII w.) i Wyszehrad (druga połowa XIII w.). 

ZAMEK W WYSZEHRADZIE

  1. Zamek w Wyszehradzie był właściwie potężną cytadelą, której budowę rozpoczął Bela IV tuż po roku 1241, po najeździe Tatarów. Wolno stojący donżon i mieszkalno-gospodarcze budowle zamkowe otaczało tu kilka pierścieni murów obronnych z basztami, poprzedzonych rowem wykutym w skale. Umocnienia uzupełniał mur u podnóża góry. Najczęściej zamki węgierskie sytuowane były na wzniesie­niach i w związku z tym narys ich umocnień zakreślał plan nie­regularny. Rzadziej spotykane tu zamki nizinne przyjmowały jednak plan regularny. Przykładem zamek Gyosgyor, z XIV w., zbudowany na planie czworoboku, z narożnymi czworobocznymi basztami nie występującymi z lica murów, wygodnym pałacem wewnątrz i osobnym pierścieniem murów obronnych z basztami bramnymi oraz rowem z wodą wokół zasadniczej bryły zamko­wej

OBRONNA ARCHITEKTURA ŚREDNIOWIECZNEJ RUSI

  1. Obronna architektura średniowiecznej Rusi odznaczała się pewną odrębnością. We wczesnym średniowieczu, mniej więcej od VIII po X w., można by w odniesieniu do Rusi mówić wyłącz­nie o budownictwie grodów obronnych. W tych najwcześniej­szych fortyfikacjach główną rolę obronną odgrywało samo usytu­owanie osady — na trudno dostępnym wzgórzu, wyspie, cyplu — zasadniczymi zaś elementami były wały i rowy, niekiedy dodat­kowo częstokoły. Rozwinięte budownictwo grodów obronnych, konstrukcji drewniano-ziemnej, przypada tu na czasy konsoli­dacji politycznej plemion ruskich i ukształtowania się wczesno­średniowiecznych, feudalnych księstw Rusi Kijowskiej, Włodzi­mierskiej, Halickiej oraz potężnej republiki miejskiej — Wiel­kiego Nowogrodu.