//////

Archive for Luty 2014

CIEKAWE BUDOWLE ŁOTWY

  1. Ten trzeci zamek krzyżacki, na planie regularnego czwo­roboku, ze skrzydłami mieszkalnymi wokół dziedzińca (30X30 m) i dwiema cylindrycznymi basztami na dwu przeciwległych na­rożach, był zarówno doskonałą warownią, jak i okazałą trójkon- dygnacyjną rezydencją, z otwartą galerią wokół dziedzińcowych elewacji. Do zamku prowadziło tylko jedno wejście, obwarowane wysokim murem i basztą. Z innych ciekawych budowli Łotwy wymienić jeszcze można zamki w Turajde, nad rzeką Gaują, i w Kiesi (Wenden). Pierw­szy, wzniesiony w 1214 r., zajmował wierzchołek wysokiego i stromego wzgórza. Niedawno zrekonstruowano, z dbałością o wierne powtórzenie pierwotnego kształtu, potężną ceglaną ba­sztę tego zamku, obronną i zarazem mieszkalną.

ZAMEK KRZYŻACKI W KIESI

  1. Ten sześciokon- dygnacyjny cylindryczny donżon, o wysokości 40,2 m, średnicy 13,3 m i grubości murów od 3 do 3,7 m, był właśnie najwcześ­niejszym elementem zamku, pierwotnie zapewne ,.osobną budow­lą. Pomieszczenie mieszkalne, z jednym niewielkim oknem, mie­ściło się na trzeciej kondygnacji. Pozostałe piętra, z wąskimi ot­worami strzelniczymi, służyły za składy żywności i broni. Wejście znajdowało się na wysokości 9—10 m od ziemi i osiągalne było za pośrednictwem drabiny, wciąganej do środka wieży w razie niebezpieczeństwa. Krzyżacki zamek w Kiesi, zbudowany w pierwszej połowie XIII w., był przebudowany w pierwszej połowie XVI w. Wtedy właśnie, w czasie przebudowy, otrzymał charakter okazałej rezy­dencji, z salami o pięknych gotyckich sklepieniach (m. in. w sali wielkiego mistrza zakonu), i zarazem silnej warowni, o murach obronnych sięgających 4,7 m grubości.

W MIEJSCU DAWNYCH GRODÓW

  1. Losy Litwy, w przeciwieństwie do Estonii i Łotwy, ułożyły się inaczej. Do chwili połączenia się unią z Królestwem Polskim (w 1385 r.) Litwa krwawo i ofiarnie broniła swej samodzielności przed nieustannymi najazdami Krzyżaków. Tu rycerze zakonni nie mieli okazji wznosić swych zamków (jeśli pominąć główną arenę walk Litwinów z Teutonami — Żmudź — oraz pogranicze litewsko-pruskie). Wpływ ich architektury na litewskie budow­nictwo obronne był jednak niemały, więc może słusznie będzie w tym miejscu omówić to ostatnie. W wiekach XI—XII, kiedy i tu ukształtowały się feudalne sto­sunki społeczne, na miejscu dawnych grodów poczęto wznosić zamki, z reguły z drewna, umocnione palisadą, wałem i rowem.