//////

Grody, zamki, fortece

Bezpieczne antypoślizgowe schody kamienne

Zagrożenie czyha na nas w wielu  miejscach. Często jest ono zupełnie niespodziewane i wtedy zaskakuje najbardziej. A gdy mamy tak duży szok – efekt może okazać się jeszcze bardziej negatywny, niż normalnie. Nawet przy pozornie niegroźnej sytuacji możemy mieć zawał serca. Lecz to nie tylko w tym rzecz. Ogólnie mówiąc wszelkie zagrożenie jest czymś negatywnym i warto działać tak, by je wyeliminować z naszego życia. Oczywiście, nie da się tego zrobić całkowicie, ale można bardzo mocno ograniczyć i liczyć na odrobinę szczęścia przy unikaniu pozostałości. Najważniejszym zadaniem jest zadbać o swój dom, gdyż to właśnie tam przebywa się najwięcej. Dobrze mieć antypoślizgowe schody kamienne, dzięki którym będzie zabezpieczeni przed spadnięciem z nich – no chyba, że specjalnie się o to postaramy. W przeciwnym razie będziemy mogli pozbyć się zmartwień tego typu z głowy. Poza schodami dobrze mieć przebadane pod kątem bezpieczeństwa inne elementy naszych czterech kątów i rozkoszować się spokojem we własnym domu.

ZABUDOWANIA ZAMKOWE KAWALERÓW MIECZOWYCH

Podobnie jak Krzyżacy pruscy, Kawalerowie Mieczowi ogniem i mieczem zajmowali tereny Estonii i Łotwy pod pozorem na­wracania na wiarę miejscowej ludności, umacniając się na no­wych ziemiach poprzez zakładanie obwarowanych miast i budo­wę zamków. W ciągu pierwszego stulecia (pocz. XIII — pocz. XIV w.) w samej tylko Estonii zbudowano 46 murowanych zam­ków, z czego 17 należało do zakonu rycerskiego, 12 powstało w dobrach biskupich, 17 pozostałych natomiast wznieśli miejsco­wi feudałowie. Początkowo zabudowania zamkowe grupowano wokół czworobocznego lub nieregularnego (w zależności od rzeź­by terenu) dziedzińca, pośrodku którego stawiano masywny donżon, całość zaś otaczano masywnym murem. Taki typ repre­zentował m. in. zamek w Paide.

PRZYKŁADY ZAMKÓW

  1. Zamek w Rakvere, wzmiankowany już w roku 1267, w połowie XVI w. został gruntownie przebudowany, przyjmując kształt re­gularnej bryły obronno-mieszkalnej, z dwiema czworobocznymi basztami. Z kolei zamek w Narwie, zbudowany jeszcze w roku 1277, w trakcie przebudowy na początku XV w. otrzymał układ zabudowań podobny do zamku w Tallinnie. Nawet główna ba­szta obronna nazwana została tak samo — „Długi Hermann”. Zbliżony typ do wspomnianych reprezentowały również zamki biskupie w miejscowościach Haapsalu i Kingisepp na wyspie Sarema. Ten ostatni (z XIV w.), założony na planie kwadratu, sku­piał cztery skrzydła budowli wokół niewielkiego kwadratowego dziedzińca.

BRYŁA WŁAŚCIWEJ BUDOWLI

  1. Dwie czworoboczne baszty, od strony północnej, były wtopione w lico murów zamkowych, wystając ponad nie. Otwory strzelnicze w basztach i murach, rozmieszczone w kilku pozio­mach, pozwalały na silny ostrzał atakujących. Od strony północ­nej prowadziło do zamku jedyne wejście, bronione dodatkowymi, długimi i wąskimi otworami strzelniczymi. Na początku XV w., w związku z rozpowszechnianiem się bro­ni palnej, zamki w Estonii otrzymują na narożach masywne baszty, a właściwie basteje, z reguły cylindryczne, wysunięte znacznie przed bryłę właściwej budowli, przejmujące na siebie dzięki temu główne natarcie i umożliwiające prowadzenie krzy­żowego ostrzału nieprzyjaciela. Tak usytuowane baszty zbudo­wano m. in. w zamkach Lajuse, Haapsalu i Wastselijna.

ESTOŃSKIE KLASZTORY GOTYCKIE

  1. Obwarowania podobne do zamkowych miały również estońskie klasztory gotyckie. Ciekawym przykładem takiego warownego klasztoru, z czworoboku budowli wokół podwórza, z narożnymi basztami i dodatkowym (niewysokim) murem obronnym od stro­ny północno-zachodniej, był klasztor w miejscowości Padis, zbu­dowany w XIV—XV w. Kawalerowie Mieczowi wznosili murowane zamki również na Łotwie. I tu część ziem dostała się we władanie rycerskiego za­konu, część zaś należała do biskupstwa, w tym przypadku ry­skiego. Sama Ryga stała się w ciągu kilkudziesięciu lat jednym z najbardziej rozwiniętych miast handlowych nad Bałtykiem.  Obwarowano ją murami obronnymi w znacznej części zachowa­nymi do dziś. Stanęły też w mieście i w jego najbliższym są­siedztwie oddzielne warownie. 

ZAMEK BISKUPI KOKNESE

  1. W 1209 r. zbudowano nad Dźwiną, na stromym wzgórzu, zamek biskupi Koknese. Zabudowania za­kreśliły plan trójkąta, przy którego zachodnim boku, na naro­żach, dostawiono później dwie cylindryczne baszty. Grubość mu­rów zamkowych dochodziła do 4 m. W XIII w., w środku miasta, Kawalerowie Mieczowi zbudowali Zamek Białokamienny (Witten- stein). Został on jednak zburzony w 1297 r. podczas buntu miej­scowej ludności. W 1484 r. Krzyżacy wznieśli — tym razem za murami miasta, nad brzegiem Dźwiny — nowy zamek. Jednakże i ta budowla została zburzona.  Na początku XVI w. zakon zmusił ryżan do odbudowania na tym samym miejscu warowni (ukoń­czono ją w 1515 r.), przebudowanej j eszcze w wiekach XVIi XVII.